הלכות חפץ חיים

די הײַנטיגע הלכות פונעם חפץ חיים

כ״ג חשוון תשפ״ז

יעדן טאָג לערנט מען 2 הלכות (אַמאָל איינע) פונעם ספר חפץ חיים, און מען ענדיקט אַלע 215 דרײַ מאָל אין אַ יאָר.

הלכה 1

הלכות לשון הרע, כלל ו', סעיף ב'

אויך אויף בלויז הערן לשון הרע איז דאָ אַן איסור מן התורה, אַפילו אויב בשעת'ן הערן האָט ער נישט אין זינען מקבל צו זיין די זאַך, ווייל ער נייגט צו זיינע אויערן. אָבער עס איז דאָ אַ חילוק צווישן הערן און מקבל זיין אין עטליכע ענינים. ווייל ביי הערן אַליין איז נישטאָ קיין איסור אויב עס איז נוגע פאַר אים אויף ווייטער. ווי למשל, ער פאַרשטייט ביים אָנהייב פון זיין סיפור אַז ער גייט אים דערציילן אויף פלוני אַז ער איז נישט קיין נאמנ'ער מענטש, און ער האָט געוואָלט זיך משתתף זיין מיט אים אין זיין עסק, אָדער טאָן מיט אים אַ שידוך – אַז אין אַזאַ פאַל מעג ער הערן כדי צו חושש זיין און זיך היטן פון אים; ווייל זיין כוונה איז נישט צו הערן דעם גנאי פון זיין חבר, נאָר זיך צו ראַטעווען פון אים, ער זאָל נישט קומען צו אַ היזק. און מען מעג אויך הערן אויב עס וועט אַרויסקומען אַ טובה פון זיין סיפור – אַז ער וועט נאָכקוקן צי דער סיפור איז אמת, און אויב עס איז אמת וועט ער אים מוסר'ן, און דורך דעם וועט ער זיך אומקערן פון זיין חטא, אָדער ער וועט אומקערן דעם גזל, אָדער ער וועט איבערבעטן דעם וואָס ער האָט אים געשאָלטן און מבזה געווען. און אַלץ וואָס איז מותר איז נאָר צו הערן; אָבער מקבל זיין און באַשליסן אַז די זאַך איז אמת – איז אסור.

הלכה 2

הלכות לשון הרע, כלל ו', סעיף ג'

עס זאָל נישט זיין קיין חידוש ביים לייענער: ווי אַזוי קענען מיר יוצא זיין ידי שמים, אויב מען טאָר נישט הערן דעם גנאי פון זיין חבר? אויב אַזוי, ווי אַזוי זאָל אַ מענטש זיך נאָכפרעגן וועגן אַ שותף פאַר עסקים? דער תירוץ אויף דעם: דער וואָס וויל יוצא זיין ידי שמים זאָל זיך אַזוי פירן. אויב אַ מענטש קומט אים דערציילן אַ גנאי אויף זיין חבר, זאָל ער אים פרעגן צי עס איז דאָ אין די ווערטער פון גנאי אַ תועלת פאַר אים אויף ווייטער. אויב ער וועט אים זאָגן אַז עס איז דאָ אַ תועלת אין דעם סיפור, זאָל ער הערן אָבער נישט גלייבן, נאָר כדי צו חושש זיין און זיך היטן. אָבער אויב ער פאַרשטייט פון זיין תשובה אַז דאָס זענען נאָר בלויזע ווערטער פון שעלטעריי און בזיונות, אַז ער מאַכט אויף אים עלילות צוליב זיין שנאה – טאָר מען אַפילו נישט הערן.

טיילט די הײַנטיגע הלכות