הלכות חפץ חיים
הלכה 80 / 215

הלכות לשון הרע, כלל ד', סעיף י"ב

האָט ער עובר געווען און דערציילט לשון הרע אויף זיין חבר, און ער קומט תשובה טאָן, איז עס תלוי אין דעם: אויב די הערער האָבן אָפּגעשטופּט זיינע ווערטער, און דער וואָס מען האָט אויף אים דערציילט דעם גנאי איז נישט מגונה געוואָרן אין זייערע אויגן, בלייבט אויפן דערציילער נאָר דער עון בין אדם למקום, און זיין תיקון איז אַז ער זאָל חרטה האָבן אויף וואָס ער האָט עובר געווען, זאָל זיך מתודה זיין, און מקבל זיין אַ קבלה אויף ווייטער מער נישט צו רעדן לשון הרע.

אָבער אויב זיין חבר איז מגונה געוואָרן דורך זיין דערציילן אין די אויגן פון די הערער, און עס איז אים גורם געווען אַ היזק אין זיין גוף אָדער אין זיין ממון, איז עס ווי אַלע עבירות בין אדם לחבירו, וואָס אַפילו יום הכיפורים און יום המיתה זענען נישט מכפר ביז ער וועט איבערבעטן זיין חבר. און ווען ער וועט זיך איבערבעטן און יענער וועט אים מוחל זיין, בלייבט אויף אים נאָר דער עון בין אדם למקום. און אַפילו אויב זיין חבר ווייסט בכלל נישט אַז ער האָט אויף אים דערציילט, דאַרף ער אים אויסזאָגן וואָס ער האָט געטאָן קעגן אים שלא כדין, און בעטן ביי אים מחילה. און פון דעם קענען מיר פאַרשטיין ווי שלעכט די מיאוסע מדה פון לשון הרע רעדן איז. ווייל דער וואָס איז צו איר צוגעוואוינט, קען כמעט נישט טאָן תשובה; ווייל זיכער וועט ער זיך נישט געדענקען אַלע מענטשן וואָס ער האָט אויף זיי דערציילט לשון הרע. און אַפילו די מענטשן וואָס ער געדענקט, ווייסן זיי נישט דערפון, און ער וועט זיך שעמען זיי צו דערציילן כדי צו בעטן מחילה. און צומאָל רעדט ער אויך אין אַ פגם משפחה און איז גורם אַ שאָדן אויף דורות, און פאַר דעם האָט ער נישט קיין מחילה, ווי אונזערע רבותינו זכרונם לברכה האָבן געזאָגט: "המדבר בפגם משפחה – אין לו כפרה עולמית", דער וואָס רעדט אין אַ פגם משפחה האָט נישט קיין כפרה אויף אייביג.

דעריבער דאַרף מען זיך זייער אָפּהאַלטן פון דער שלעכטער מדה, כדי עס זאָל נישט זיין ווי "מעוות לא יוכל לתקון" (קהלת א', ט"ו) – אַ קרומקייט וואָס מען קען שוין נישט פאַרריכטן.